بررسی موضوعات اقتصادی از منظر قرآن

واژه عيد تنها يك بار در قرآن به كار رفته است:
اللهم أنزل علينا مائدة من السماء تكنون لنا عيدا لأولنا و آخرنا و آية منك (سورة مائده / آيه 114) در تفسير نمونه ذيل اين آيه گفته شده است: «عيد در لغت از ماده عود به معني بازگشت است، و لذا به روزهايي كه مشكلات از قوم و جمعيتي بر طرف مي‏شود و بازگشت‏به پيروزيها و راحتي‏هاي نخستين مي‏كند عيد گفته مي‏شود، و در اعياد اسلامي به مناسب اينكه در پرتو اطاعت‏يك ماه مبارك رمضان و يا انجام فريضه بزرگ حج، صفا و پاكي فطري نخستين به روح و جان باز مي‏گردد، و آلودگي‏ها كه بر خلاف فطرت است، از ميان مي‏رود، عيد گفته شده است و از آنجا كه روز نزول مائده روز بازگشت‏به پيروزي و پاكي و ايمان به خدا بوده است‏حضرت مسيح (عليه السّلام) آن را عيد ناميده، و همانطور كه در روايات وارد شده نزول مائده در روز يكشنبه بود و شايد يكي از علل احترام روز يكشنبه در نظر مسيحيان نيز همين بوده است، و اگر در روايتي كه از علي(عليه السّلام) نقل شده مي‏خوانيم «و كل يوم لا يعصي الله فيه فهو يوم عيد» هر روز كه در آن معصيت‏خدا نشود روز عيد است‏» نيز اشاره به همين موضوع است، زيرا روز ترك گناه، روز پيروزي و پاكي و بازگشت‏به فطرت نخستين است.» (5)

در روايات معصومين(عليهم السّلام) نيز بارها به اين موضوع اشاره شده است، همچنانكه گذشت امير المومنين علي(عليه السّلام) هر روزي كه در آن معصيت و گناه نشود، روز عيد خوانده است.
از سويد بن غفله نقل شده است كه گفت: در روز عيد بر امير المؤمنين علي(ع) وارد شدم و ديدم كه نزد او نان گندم و خطيفه (6) و ملبنة (7) است. پس به آن حضرت عرض كردم روز عيد و خطيفه؟!.
پس از آن حضرت فرمود: انما هذا عيد من غفرله، اين عيد كسي است كه آمرزيده شده است. (8)
و نيز در يكي از اعياد، آن حضرت فرمود: «انما هو عيد لمن قبل الله صيامه، و شكر قيامه، و كل يوم لا يعصي الله فيه فهو يوم عيد»، «امروز تنها عيد كسي است كه خداوند روزه‏اش را پذيرفته، عبادتش را سپاس گزارده است، هر روزي كه خداوند مورد نافرماني قرار نگيرد، عيد راستين است.»
در روايات اسلامي براي اعياد به ويژه اعياد مذهبي از جمله عيد فطر، آداب و رسوم خاصي توصيه شده در حديثي از معصوم(ع) آمده است.
«زينوا أعيادكم بالتكبير» عيدهاي خودتان را با تكبير زينت‏ بخشيد.
«زينوا العيدين بالتهليل و التكبير و التحميد و التقديس‏» عيد فطر و قربان را با گفتن ذكر لا اله الا الله، الله اكبر، الحمد لله و سبحان الله، زينت‏ بخشيد.