بررسی موضوعات اقتصادی از منظر قرآن

                                                         متن کامل مقاله

يَمَنْ: در چند سوره از قرآن با كشور يَمَنْ (واقع در جنوب غربي جزيرة العرب) مواجه مي شويم. از جمله:
1- با اسم (سَبَاءْ) در سوره اي به همين نام . و تذكر خرابي شهر مَأْرَبْ كه پايتخت سباء بوده و به وسيله سيل عِرَم (سد عِرَم را سد مأرب و سدّ سباء نيز مي گويند).
2- با واقعه سلطنت زني به عنوان ملكه سباء كه در سوره نمل ذكر شده است و نام اين زن طبق مشهور (بلقيس) بوده است.
3- تُبَّعْ كه نامش در سوره هاي (دخان) و (ق) آمده است.
4- باغ حَرْدْ و سوختن آن كه در سوره قَلَمْ آمده است.
5- گروه شهر (حاضورا) كه هلاك شدند و در سوره حج آيه 45 ذكر شده است.
6- اصحاب اُخْدُودْ (نصاري نَجران).
7- اصحاب فيل، به سركردگي (اَبْرَهه) كه در يمن عبادتگاهي ساخت و با فيل و لشكر براي تخريب خانه خدا به مكه آمد و در سوره فيل مذكور است.
8- در مورد قريش كه براي تجارت به يمن رفتند و در سوره قريش (ايلاف) آمده است.
9- آمدن نصاراي نَجران به مدينه كه پيامبر (ص) آنها را به مباهلة دعوت كرد و آنها امتناع ورزيدند و با پيامبر مصالحه كردند كه در سوره آل عمران مذكور آمده است.
سرزمين مِصْر: قرآن در چند مورد وقايعي را كه در مصر روي داده ذكر كرده است از جمله:
1- تاريخ زندگي حضرت يوسف.
2- موضوع گرفتاري بني اسرائيل بعد از حضرت يوسف در چنگال ظلم فرعون مصر.
3- وقايع مربوط به حضرت موسي و هارون (ع).
4- موضوع مؤمن آل فرعون.
5- اهرام مصر كه در سوره "فجر" ذكر شده است (وَ فِرْعَوْنَ ذِي الاوْتادْ) كه شايد به آنها اشاره دارد.
6- موضوع زن فرعون كه در سوره تحريم از وي تمجيد شده است (وي به حضرت موسي ايمان داشت).
سرزمين مَدْيَنْ: قرآن كريم چند جا از مدين نام برده است:
1- درباره نبوت حضرت شعيب (مدين قريه شعيب و قبيله اوست كه در قسمت شرق عقبه قرار دارد.)
2- درباره موضوع فرار حضرت موسي از مصر به سرزمين مدين (بعد از كشتن يكي از فرعونيان) مردم مدين از عرب و اولاد حضرت اسماعيل بوده اند و با مدرم فلسطين و لبنان و مصر قديم روابط بازرگاني داشته اند.
سرزمين سيناءْ يا (سينينْ): قرآن كريم در سوره نساء آيه 153 به اين سرزمين اشاراتي دارد و نيز داستان تجلّي خداوند بر موسي كه در آيه 20 از سوره مؤمنون و آيه دوم از سوره تين بيان شده در آنجا اتفاق افتاده است.
بابِلْ: قرآن كريم در چند مورد به اين سرزمين اشاره دارد (كشور بابل در ميان دجله و فرات در سرزمين عراق واقع بوده است).
1- در موضوع هارُوت و مارُوتْ (دو فرشته بودند) كه در سوره بقره آمده است.
2- موضوع حضرت ابراهيم، زيرا ايشان در شهر (اُور) از شهرهاي كشور بابل به دنيا آمده و عليه پادشاه كَلْدِه به مبارزه برخاست.
شهرهاي ساحلي بَحْرالْمَيِّتْ: بحرالميّت بزرگترين درياچه فلسطين است كه در داستان حضرت لوط (ع) به آن اشاره شده است.
مَجْمَعُ الْبَحْرَيْن: محل التقاء اقيانوس هند و بحر احمر (درياي سرخ) در باب المندب، و يا محل تلاقي درياي مديترانه و اقيانوس اطلس نزديك تنگه جبل الطارق كه در داستان ملاقات حضرت موسي با عبد صالح (حضرت خضر) به آن اشاره شده است.
رود نيل و درياي احمر: بحر احمر (درياي سرخ) شعبه اي از اقيانوس هند است.
1- در سوره طه آيه 39 در مورد انداختن حضرت موسي در آب رودخانه (رود نيل) اشاره شده است.
2- در آيه 132 در موضوع غرق شدن فرعون و لشكريانش در درياي احمر به درياي احمر اشاره شده است.
تيه: نام بياباني است كه بني اسرائيل پس از خروج از مصر، مدت چهل سال در آن ماندند ، و حضرت موسي و برادرش هارون در آنجا وفات نمودند . بيابان تيه ميان سرزمين (أيله) و مصر و درياي سرخ و كوههاي سرات ، از سرزمين شام قرار دارد.